Konijn koppelen

Sander en Mia

Sander en Mia zijn ondertussen een aantal jaren samen.

Je wilt een vriendje of vriendinnetje voor je konijn, fantastisch! Konijnen zijn groepsdieren en zijn veel gelukkiger met een soortgenootje. Maar hoe laat je een nieuw konijn kennis maken? Op deze pagina beschrijf ik hoe je een partner kiest voor je konijn. Sommige koppels hebben namelijk meer kans van slagen dan andere koppels. Ook beschrijf ik twee koppel methodes. Hoe je het koppelen voorbereid en welk gedrag je kunt verwachten.

Wil je meer weten over mijn ervaring met koppelen? In dit blog beschrijf ik de koppeling van Sander en Lotte.

Voordat je gaat koppelen

Er zijn een aantal zaken waar je rekening mee moet houden voordat je kunt gaan beginnen met koppelen.

  • Zorg ervoor dat je een geschikte partner kiest voor je konijn. Niet alle combinaties hebben een goede kans van slagen. Meer over het kiezen van een partner lees je verderop op deze pagina.
  • Zorg ervoor dat beide konijnen gezond zijn.
  • Zorg ervoor dat je minstens 2 weken wacht na de castratie van het rammetje (mannetje). Doe je dit niet dan is er kans op een ongewenste zwangerschap.
  • Zorg ervoor dat je voldoende tijd hebt voor het koppelen. Een koppeling kan enkele uren duren, maar ook enkele dagen duren. Je moet bij de konijnen kunnen zijn en eventueel kunnen ingrijpen.
  • Zorg voor een neutrale ruimte. Bij mij werkt de badkamer prima. Deze ruimte is niet te groot, af te sluiten en het is een plek waar de konijnen niet komen.
  • Houd een plantenspuit en ovenwanten bij de hand voor het geval je een gevecht moet afbreken.
  • Houd wat lekkers bij de hand. Na de eerste introductie kan samen wat eten het koppelen bespoedigen.

Castratie en sterilisatie

Het is belangrijk dat het rammetje altijd gecastreerd is voor de koppeling. Denk er ook aan dat een rammetje tot wel 2 weken vruchtbaar kan zijn na een castratie! Een gesteriliseerde voedster en een niet gecastreerd rammetje kunnen geen nestje krijgen, maar onder invloed van hormonen zal het rammetje de voedster constant lastig blijven vallen en op haar blijven rijden. Dit wil je zeker voorkomen! Meer over het belang van castreren en steriliseren lees je in dit blog.

Het kiezen van een partner

Het koppelen van 2 rammen zal vrijwel altijd niet lukken. De enige kans op slagen zal zijn als beide rammen gecastreerd zijn, maar zelfs dan is het lastig. Ook het koppelen van 2 voedsters zal het meeste kans hebben als beide voedsters gesteriliseerd zijn.

De beste keus voor een partner is dus een gecastreerd rammetje en een (gesteriliseerde) voedster.

Wacht met het koppelen van hele jonge konijnen aan oudere konijnen tot ze minstens drie maanden oud zijn. Anders is er namelijk een kans dat het kleine konijntje totaal onder de voet gelopen wordt.

Ook in groepen zullen meerdere rammetjes vrijwel altijd niet met elkaar om kunnen gaan. In het wild bestaan groepen uit één rammetje en één of meerdere voedsters. Wil je een groepje koppelen heeft dit dus het meeste kans van slagen.

In de onderstaande tabel kun je zien welke koppels het meeste kans van slagen hebben.

++   Grote kans van slagen
+-    Gemiddelde kans van slagen
–      Slechte kans van slagen
– –   Zeer slechte kans van slagen

Jonge voedster Oude voedster Jonge ram Oude ram
Jonge voedster – a – – b ++ ++
Oude voedster – – b +- c ++ ++
Jonge ram ++ ++ – – d – – e
Oude ram ++ ++ – – e – – f

a             Kan goed gaan tot de pubertijd, daarna niet meer.
b             Zeer kleine kans op slagen.
c             Koppelen kost veel moeite, gemiddelde kans op succes.
d             Gaat goed tot de pubertijd, daarna kunnen ze echt niet meer samen.
e             Zeer kleine kans op slagen.
f              Zeer kleine kans op slagen.

Tip: Neem je konijn mee naar de opvang en laat hem/haar zelf een partner kiezen. Sommige konijnen kunnen het beter vinden met elkaar dan andere konijnen. Als je je konijn mee hebt kun je een betere voorspelling maken of een koppeling zal slagen.

Koppelen

Je hebt een nieuwe partner uitgezocht, en nu? Laat eerst het nieuwe konijn tot rust komen op een eigen plek. Verhuizen is stressvol en kan darmproblemen met zich meebrengen. Is het konijn tot rust gekomen, drinkt het goed, eet het goed en keutelt het normale keutels? Dan kun je gaan denken aan het beginnen met de koppeling.

Let op: Wacht ten minste twee weken na het castreren van de ram met koppelen! Pas na 2 tot 3 weken weet je zeker dat het rammetje niet meer vruchtbaar is en kun je veilig gaan koppelen.

De twee meest gebruikte koppelmethodes staan hieronder uitgewerkt:

1. Koppelen op neutraal terrein

Mia Martin

Een foto van de koppeling op neutraal terrein van Mia en Martin (mijn eerste konijn).

Kies een ruimte waar geen van beide konijnen is geweest. De ruimte mag niet te groot zijn, ze moeten elkaar niet constant kunnen ontlopen. Zorg voor een paar schuilplekken zodat ze zich even terug kunnen trekken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een doos. Zet de konijnen samen in deze ruimte.

De konijnen zullen nu de rangorde gaan bepalen. Op elkaar rijden, elkaar kleine beetjes geven en achter elkaar aanrennen hoort daar allemaal bij. Laat ze net zolang in de neutrale ruimte zitten tot ze elkaar hebben geaccepteerd. Het kan zijn dat ze elkaar niet in één keer accepteren. Je kunt eventueel meerdere keren per dag ze in de neutrale ruimte zetten. Zorg ervoor dat de konijnen wat kunnen drinken en na de eerste kennismaking ook wat kunnen eten. Samen eten kan de band versterken.

Let op: Haal de konijnen alleen weer uit elkaar als ze veel jagen en vechten. Als het goed gaat moet je ze niet uit elkaar halen. Elke keer dat je ze uit elkaar haalt, moet je opnieuw beginnen met koppelen.

Pas als ze een dagdeel zonder te vechten en jagen kun je de konijnen terugzetten in het hok. Zorg ervoor dat de konijnen in de neutrale ruimte blijven zitten tot je het hok helemaal goed schoongemaakt hebt om zoveel mogelijk van de geur van het konijn weg te halen.

Ik zet zelf het nieuwe konijn als eerste in het hok. Dan kan het even de boel verkennen voordat het andere konijn erbij komt. Niet te lang natuurlijk.

Het kan zijn dat de konijnen in het hok opnieuw de rangorde willen gaan bepalen. Dit mag natuurlijk, maar er mag niet gevochten worden. Grijp niet te snel in, maar er mogen geen verwondingen optreden.

Zelf heb ik twee keer gekoppeld, en beide keren konden ze aan het eind van de dag samen het hok in. Ik heb wel elke keer samen met het “huidige” konijn een partner uitgezocht in de opvang.

2. Koppelen onder stress

Het koppelen wil maar niet lukken. Er is nog een manier die gebruikt kan worden als de konijnen maar blijven vechten. Koppelen onder stress is echt een laatste redmiddel, normaal gesproken zal dit niet nodig zijn.

Stop beide konijnen in een (dichte) doos en zorg voor een stressvolle situatie. Denk hierbij aan: een rondje rijden in de auto, op de centrifugerende wasmachine zetten of stofzuigen om de doos. Doe dit ongeveer 15 minuten en haal hierna de konijnen weer uit elkaar.

Door de stressvolle situatie zullen de konijnen steun zoeken bij elkaar en op die manier positieve herinneringen krijgen over het andere konijn.

Ik zou zelf liever terug gaan naar de opvang en het koppelen met een ander konijn proberen dan voor deze methode te kiezen. Konijnen zijn erg kwetsbaar, te veel stress kan ervoor zorgen dat je konijn overlijdt. Als het koppelen op neutraal terrein niet lukt, dan is het misschien geen ideale combinatie.

Gedrag tijdens het koppelen

Koppelen draait helemaal om het uitzoeken van de rangorde: wie is de baas. In de onderstaande tabel staat gedrag dat verwacht kan worden tijdens een koppeling en wat het betekent.

Achtervolgen De konijnen willen dominatie laten zien door op een ander konijn te gaan rijden. Ze zullen elkaar achtervolgen tot ze bij het konijn in de buurt zijn en erop kunnen rijden.
Bijten Bijten hoort ook bij een koppeling. Zomaar wat plukjes haar is geen probleem, maar als het te erg wordt moet je ingrijpen.
Knorren Een teken van ontevredenheid of dat ze zich bedrijgd voelen: “Blijf uit mijn buurt”.
Languit liggen / relaxen / zichzelf wassen Een erg goed teken! Het konijn voelt zich op zijn gemak met de parnter en met de omgeving.
Negeren Geen slecht teken. Een konijn zal een ander konijn negeren om een inschatting te maken van de ander. Vaak zal dit omslaan in nieuwsgierigheid.
Nieuwsgierig snuffelen aan elkaar Een goed teken! De konijnen willen elkaar beter leren kennen.
Rijden op elkaar De konijnen willen dominatie laten zien door op een ander konijn te gaan rijden.
Samen eten Na de eerste kennismaking kun je de konijnen iets lekkers geven. Samen eten kan de band tussen de konijnen versterken.
Stampen Konijnen stampen als er gevaar dreigt. Dit kan ook bij een koppeling voorkomen.
Vechten Als de haren in het rond vliegen en er hard gebeten wordt, moet er worden ingegrepen. Om zelf niet gebeten te worden zijn ovenwanten aan te raden.
Vlinderen / om elkaar heendraaien Dit gaat vaak vooraf aan een vechtpartij.
Elkaar wassen Een goed teken! Het wassen van een kopje, of het aanbieden van een kopje om te wassen is een manier om de rangorde te laten zien. Het dominate konijn zal gewassen willen worden.

Ingrijpen bij een koppeling

Als de konijnen vechten of heel veel op elkaar rijden dan moet je ingrijpen. Het is wel belangrijk dat je de konijnen niet te snel uit elkaar haalt, ze moeten wel de kans krijgen om de rangorde te bepalen. Een beetje bijten of op elkaar rijden hoort bij een koppeling. Maar hoe grijp je in als het mis gaat:

Je stem verheffen en hard “NEE” roepen.

  • In je handen slaan met de ovenwanten geeft een hard geluid.
  • Een plantenspuit met water kan ze ook afleiden en dus uit elkaar halen.
  • Als je de konijnen met je handen uit elkaar moet halen, doe dit dan met de ovenwanten aan! Tijdens het vechten zal een konijn niet opletten waar het in bijt. Dat kan dus ook jouw vinger zijn.

Blijf zeker in het begin in de buurt van de konijnen. Tijdens een koppeling kan het gedrag snel omdraaien en kun je af en toe moeten ingrijpen. Als je de konijnen met een gerust hart een dag samen kunt laten dan is het koppelen gelukt en kun je ze samen in een goed schoongemaakt hok zetten.

De konijnen moeten zich tijdens het koppelen even kunnen terugtrekken in bijvoorbeeld een doos, maar ze moeten elkaar niet kunnen ontlopen.

Als laatste: een koppeling is erg stressvol. Let goed op dat je konijnen blijven eten drinken en keutelen. Doen ze dit niet, stop er dan onmiddellijk mee en laat het konijn bijkomen. Raadpleeg desnoods de dierenarts. Het is belangrijk dat het konijn snel weer gaat eten drinken en keutelen nadat ze uit elkaar zijn gehaald.