VHS (viraal hemorragisch syndroom)

OLYMPUS DIGITAL CAMERAViraal hemorragisch syndroom (VHS), ook wel bekend onder de namen VHD (viral haemorrhagic disease) en RHD (rabbit haemorrhagic disease), is een konijnenziekte die ontstaat door een calicivirus. Het virus komt waarschijnlijk al langere tijd voor bij konijnen, maar is pas in de laatste 10 tot 20 jaar gemuteerd naar een dodelijk vorm. Alleen konijnen die jaarlijks worden ingeënt tegen de ziekte en jonge konijnen tot 10 weken worden niet ziek. Experts vermoeden dat dit komt door antistoffen in de moedermelk.

VHS werd voor het eerst waargenomen in China en in juni 1990 werd het ook gevonden in België. De laatste tien jaar is VHS verantwoordelijk voor een grote sterfte onder wilde konijnen. In 2004 was er nog maar 30% over van de Nederlandse konijnenpopulatie uit 1994.

Het virus ontsnapte uit een laboratorium op een eiland naar het Zuid-Australische vasteland in oktober 1995. In het Flinders Ranges National Park werd in november 1995 onder de konijnenpopulatie een sterftecijfer van 95% bereikt. Men schat dat gedurende die periode meer dan 30 miljoen konijnen in het gebied de dood vonden.

Begin 2016 kwam er nieuws over een nieuwe variant van VHS: RHD2. Je leest meer over dit virus en de bestrijding ervan in ons blog over RHD2.

Verspreiding
VHS wordt verspreid door direct- of indirect contact. Direct van konijn op konijn door lichaamsvocht en uitwerpselen. Indirect door besmet gras, stekende insecten of door de mens (kleding en schoeisel). Tamme konijnen worden dan vaak ook besmet door dit indirecte contact. Niet in het minste geval omdat het virus tot wel 3 maanden kan overleven op bijvoorbeeld kleding.

Ziekteverloop
De incubatietijd is 16 tot 48 uur, waarna de ziekte snel en dodelijk toeslaat. Zieke konijnen worden sloom, stil, stoppen met eten en krijgen vaak diarree. Uiteindelijk kan het konijn leiden aan neusbloedingen en inwendige longbloedingen, waardoor het gaat gillen van de pijn. Eenmaal ziek sterft het konijn binnen enkele dagen.

Bestrijding
De ziekte is niet te behandelen, maar wel te voorkomen door jaarlijks te vaccineren.